Chỉ Còn 1 Chiếc Lá Cuối Thu Mỏng Manh

Ngô vắt Vinh

Tôi thường nghĩ, nước vn dù dưới nhà nghĩa nào cũng chỉ lâm thời thời, cái Vĩnh Viễn là mảnh đất nền do tất cả Dân Tộc dựng nên, cái đó bắt đầu tồn tại thọ dài, Vĩnh Viễn! Tôi quan sát mãi tấm hình mẫu cầu Mỹ Thuận, lòng thấy vui vô cùng. Nắm là người nước ta thoát được chiếc cảnh “sang sông” yêu cầu lụy phà… công ty chúng tôi nhất quyết về việt nam dù lưỡng lự phía trước đồ vật gi sẽ xẩy ra cho mình. Nhưng mà dù sao, tôi vẫn muốn an nghỉ ở vn nơi tôi đã sinh ra và đã sinh sống 60 năm trời! Tạ Tỵ

**


*

TIỂU SỬ

Theo Wikipedia, phiên phiên bản tiếng Việt:

Tạ Tỵ là bút danh, Tạ Văn Tỵ là tên thật, sinh ngày 3 tháng 5 năm 1921 (tức ngày 26 mon 3 năm Tân Dậu) trên Hà Nội, nhưng trên giấy khai sinh lại ghi là ngày 24 mon 9 năm 1922, vì khai muộn một năm. Tức thì từ lúc còn là 1 trong những sinh viên ngôi trường Cao Đẳng thẩm mỹ Đông Dương / École Supérieure des Beaux-Arts de l’Indochine, Tạ Tỵ đã thành danh tương đối sớm.

Bạn đang xem: Chỉ còn 1 chiếc lá cuối thu mỏng manh

Năm 1941, trong tuổi 20, vì chưng đoạt một giải thưởng tranh của phòng trường, Tạ Tỵ được mang đến thăm kinh kì Huế.

Năm 1943, Tạ Tỵ tốt nghiệp khoa tô Mài trên trường Cao Đẳng thẩm mỹ Đông Dương tuy nhiên dấu ấn Hội hoạ của ông chưa phải là đầy đủ tác phẩm tô Mài. Tạ Tỵ luôn luôn đi kiếm cái mới, cùng được xem như là người đi tiên phong vào lãnh vực Lập Thể / Cubisme cùng Trừu Tượng / Abstrait của hội hoạ Việt Nam.

Và cũng năm 1943, sau khoản thời gian vừa tốt nghiệp, Tạ Tỵ đoạt ngay một giải thưởng với bức tranh “Mùa Hạ” (tân ấn tượng / néo-impressionnisme) được phần thưởng tại phòng Triển lãm tuyệt nhất (Salon Unique) “vì tất cả một phương pháp diễn tả theo khuynh hướng mới, tuy không phải là lập thể, nhưng những hình thể đang được trở nên cải theo sở trường riêng.” <1>

Năm 1946, trong cuộc triển lãm Hội hoạ mon Tám tại nhà Hát lớn Hà Nội, với con số tác phẩm đông đảo, Tạ Tỵ đã tham dự với bức tranh sơn mài “Hoa Đăng” (siêu thực / surréalisme) được hiệp hội cộng đồng Báo Chí toàn nước trao giải, nhưng tiền thưởng chưa lãnh thì ngay tiếp nối chiến tranh toàn quốc bùng nổ. <1>


*

*

Năm 1948, vào một hội nghị Văn Hoá Văn Nghệ, trường Chinh đã trẻ trung và tràn đầy năng lượng lên án: “Chủ nghĩa Lập Thể, rất Thực, Đa Đa là các chiếc nấm độc trên cái thân thể mục ruỗng của nền văn hoá đế quốc.” .

Tháng Năm 1950, sau tứ năm đi theo kháng chiến, thấy rõ diện mạo thật của Việt Minh, cùng rất cách để ý đến không phù hợp với họ, Tạ Tỵ đã cùng với nhiều văn nghệ sĩ khác như Đinh Hùng, Vũ Hoàng Chương, Phạm Duy, Tam Lang Vũ Đình Chí, Hoàng Công Khanh đã xong khoát từ bỏ khu chiến để trở về Hà Nội.

Từ đầu thập niên 1950, quay trở lại với nếp sống văn hoá hà thành 36 phố phường cùng với Năm cửa ngõ Ô, Tạ Tỵ đã mạnh khỏe đi tiếp con đường sáng tạo với từ bỏ do đi tìm kiếm cái mới; quanh đó vẽ tranh, vẽ ký / biếm hoạ chân dung (caricatures) những văn nghệ sĩ, ông còn cầm bút sáng tác: truyện, thơ, kịch, cây bút ký, viết đánh giá và nhận định văn học, trình diễn sách báo… chứng minh Tạ Tỵ là một năng lực rất đa diện.

Năm 1951, ông mở cuộc triển lãm cá thể đầu tiên mang tên Hội Hoạ hiện tại Đại tại Hà Nội, cung cấp 60 bức ảnh Lập thể.

*


*

Năm 1953, Tạ Tỵ cảm nhận lệnh cồn viên, ông phải tạm xa tp hà nội và mái ấm gia đình để vào Nam, dấn mình vào Khoá 3 ngôi trường Sĩ quan liêu Trừ Bị Thủ Đức cùng ra trường với cấp độ thiếu uý. Ông giao hàng trong quân đội việt nam Cộng Hoà tại Tổng Cục cuộc chiến tranh Chính trị cho tới khi giải ngũ, với cung cấp bậc cuối cùng là Trung Tá.

Năm 1956, Tạ Tỵ triển lãm cá thể lần sản phẩm hai cùng với 50 hoạ phẩm lập thể, tại Phòng thông tin Đô Thành sử dụng Gòn, tuy vậy là lần đầu tiên ở miền Nam, được nhận xét là thành công xuất sắc cả về nghệ thuật cũng tương tự tài chánh.


*

Tuy là họa sĩ vn tiên phong và thành công xuất sắc trong Hội Hoạ Lập Thể, nhưng ông vẫn luôn luôn luôn có ý hướng đi tìm kiếm cái mới, từ thập niên 1960, Tạ Tỵ đã chuyển hướng sang tranh Trừu Tượng.

Năm 1961, ông triển lãm cá nhân lần đồ vật hai cùng với 60 bức tranh trừu tượng với lập thể cũng trên Phòng thông tin Đô Thành sài Gòn. Đánh lốt một cách thành công sáng tạo mới của Tạ Tỵ.

TẠ TỴ: TẠI SAO LẬP THỂ

Trong một Hồi ký viết nghỉ ngơi hải ngoại Những Khuôn Mặt văn nghệ Đi Qua Đời Tôi , Tạ Tỵ đã lý giải do cơ duyên nào nhưng mà anh lấn sân vào Hội Hoạ Lập Thể:

“Tôi bẩm sinh là một trong những con người thích tiến bộ, thích đồ vật gi mới. Lúc còn học sinh sống trường Mỹ Thuật, tôi ko mấy say mê lối vẽ chân phương theo quy luật của nhà trường bắt buộc. Tôi thường đến thư viện mượn sách đọc, lẽ dĩ nhiên, một số loại sách nằm trong về mỹ thuật. Tôi mê những tác phẩm của Van Gogh, Gauguin cùng Matisse. Tôi nghiên cứu và phân tích và mày mò mỹ thuật tạo nên hình làm việc mỗi tác giả. Dẫu vậy sau một thời gian, tôi thấy những nhà danh hoạ trên vẫn phải phụ thuộc thiên nhiên với sự vật cũng giống như con người để chế tạo dựng tác phẩm. Tôi nghiên cứu và khám phá các hoạ phái khác biệt như cực kỳ Thực, DaDa và Lập Thể. Tôi thích trường phái Lập Thể qua các tác phẩm của G. Braque hơn là Picasso. Tôi mê chiều thứ tứ (4ème dimension) của hoạ phái này – nhưng Tạ Tỵ gọi đó là chiều cồn trong kỹ thuật sản xuất hình, bởi nó tạo cho tác phẩm trở bắt buộc sống động, chứ không cần trơ trơ như những hoạ phái khác.” <1>

TẠ TỴ: TẠI SAO TRỪU TƯỢNG

Hội hoạ vn hiện có không ít xu hướng từ Ấn tượng tới Trừu tượng, nhưng toàn bộ đang ở tiến độ tìm tòi cùng khai thác. Riêng biệt tôi, tự 18 năm nay đã chọn con đường Hội hoạ mới. Tôi đã đi qua trường phái Ấn tượng, Tân Ấn tượng, Lập thể, khôn cùng thực cùng trong 6 năm vừa mới đây tôi vẽ tranh Trừu tượng

Sự nhầm lẫn cùng cũng là vấn đề tai sợ cho thẩm mỹ Hội hoạ là mọi người yêu hội hoạ lúc đặt chân vào phòng Triển lãm Hội hoạ Mới, hoặc đứng trước hoạ phẩm Trừu tượng, đa số cố search xem hoạ sĩ vẽ cái gì, “nói” gì ngơi nghỉ trong form size đó? Sự băn khoăn thắc mắc này đôi lúc gây khó chịu đến độ nặng nếu bạn thưởng ngoạn ko kiên trung khu tìm hiểu.

Nhưng đứng trước một hoạ phẩm Trừu tượng dù cho tất cả những người thưởng ngoạn có kiên tâm, thiện chí mang đến đâu, nếu như không biết qua về kỹ thuật chế tác Hình do kinh nghiệm tay nghề hoặc sách vở, báo chí trình độ chuyên môn về Hội hoạ, cũng đành lắc đầu chán nản trước bức ngôi trường thành cao nghều ngăn đôi thông cảm. Sự kiện ấy có, vì bọn họ quen chú ý Hội họa với ý niệm thưởng ngoạn cũ. Hôm nay quan niệm về cái đẹp đã đổi khác, lẽ đương nhiên cái quan sát cũng bắt buộc thay đổi. Từ bây giờ đứng trước một hoạ phẩm trừu tượng, tín đồ thưởng ngoạn tránh việc và không lúc nào nên mày mò hoạ sĩ đã vẽ gì trong kích cỡ đó, nhưng mà chỉ nên khám phá mình sẽ nghĩ gì về item trước mắt mình? xúc cảm đầu tiên nào đã thốt nhiên nhập vào trí não mình nhằm bắt nguồn cho rung động.

Những color và hình thể kia có phải là những tín hiệu của riêng mình đã in vào tiềm thức? bạn hoạ sĩ không có lý bởi vì để hiện diện trong thành công thuộc nhiều loại Trừu tượng, trừ cái thương hiệu ký ở góc tranh. Cái tên này cũng chỉ được sử dụng như một vật dụng nhãn hiệu, vì trong khi sáng tạo, bao gồm hoạ sĩ cũng là kẻ thưởng ngoạn có “quyền ưu tiên” do họ có kỹ thuật, cầm thôi. Trong nghệ thuật Hội hoạ hiện tại, không một ai có quyền bắt ai chịu ảnh hưởng vào ý nghĩ, vào kỹ thuật tạo nên hình do cá nhân đảm nhiệm. Mọi cá nhân tự tìm lấy sự say mê của mình trong từng size nhất định.” <2>

**


Năm 1966, ý định trưng bày lần thứ tía tại thành phố sài thành 50 hoạ phẩm Trừu tượng tiên tiến nhất nhưng không thành. Năm 1971, Tạ Tỵ lại dự định tổ chức triển khai phòng triển lãm tranh bao gồm 50 chân dung nghệ thuật sĩ khu vực miền nam nhưng rồi cũng dở dang do tình hình chiến sự sống động lúc đó.

Xem thêm: Những Người Thừa Kế Lồng Tiếng, Những Người Thừa Kế

Và gần như theo chu kỳ, cứ mỗi 5 năm, Tạ Tỵ mới triển lãm một lần: 1951, 1956, 1961, 1966, 1971… Khi thương lượng với bên văn Nguiễn ngớ ngẩn Í, hoạ sĩ Tạ Tỵ giải thích:

“Sở dĩ tôi phải kê một thời gian lâu như vậy như anh biết những thời giờ tốt đẹp nhất trong một ngày để chế tạo tôi không được sử dụng, tôi chỉ từ làm việc quanh năm với ánh đèn, với muỗi ; vả lại ý muốn mỗi chống triển lãm của tôi tối thiểu phải ghi lại trong tâm fan thưởng ngoạn một chút ít kỷ niệm về sự nỗ lực của cá thể trong phạm vi Nghệ thuật. Muốn thâu được tác dụng ấy, yếu đuối tố thời hạn là yếu tố quyết định.” <2>

Vào đầu những năm 1960, Tạ Tỵ vẽ hàng loạt chân dung các văn nghệ sĩ nước ta với một phong thái rất độc đáo, anh nhạy bén bắt được mẫu thần ở từng khuôn mặt, và đó là một lãnh vực tài hoa khác của Tạ Tỵ mà chưa ai sánh được.

**


Tác phẩm của Tạ Tỵ còn được cung cấp tại những bảo tàng viện nghệ thuật quốc tế sinh hoạt Tokyo, San Francisco, thành phố new york và Paris.

Bức tranh "Đàn bà" còn mang tên là “Cô đơn” (1951) được bên Sotheby’s đấu giá vào tháng 4 năm 2000, và bán được với giá không hề nhỏ 19.550 Singapore dollars. Vào catalogue của Sotheby’s đã nhận được xét bức tranh: "Đây là trong những tác phẩm vượt trội của thời kỳ Lập Thể của Tạ Tỵ. Người sáng tác sử dụng tài tình những màu sắc mạnh mẽ, để nhân trang bị ngay vào ngay trung vai trung phong bức tranh, phần đông hình thể kỷ hà, chẳng hạn như việc xử trí mái tóc không tuân theo phương pháp đăng đối, mặt đường nét khỏe mạnh của mẫu cổ cùng sự bố trí của khăn choàng thành những mặt cắt của một hình kim cương… toàn bộ bố viên này tạo ra thành một bức tranh Lập Thể độc đáo."

Bức Mùa hè đỏ lửa ( 1972, 350 x 170 cm), tranh tô dầu, phong cách trừu tượng, được treo ở bảo tàng Mỹ Thuật Thành phố thành phố sài thành từ năm 1998. Lúc Tạ Tỵ trở về vn 2003, bức tranh được thay đổi tên Cất Cánh. Đây là bức ảnh sơn dầu lớn nhất trong bộ sưu tập của nhà kho lưu trữ bảo tàng này.


TẠ TỴ: TẠI SAO VIẾT

Trả lời thắc mắc ấy bên trên tạp chí đúng theo Lưu (số 32, Xuân Đinh Sửu 1997, trang 216), lúc Tạ Tỵ vẫn ở tuổi 76, ông vai trung phong sự:

Tôi ra đời đời, trong khi định mệnh vẫn an bài, do vậy tất cả những gì tôi làm ra đều sở hữu bàn tay của định mệnh dính vào. Lúc còn trẻ tôi yêu tất cả những trang bị gì trực thuộc về văn học nghệ thuật, nhưng lại tôi mê kéo vĩ nỗ lực hơn cả. Vào năm 1936-37 gì đó, tôi được nghe tiếng đàn của nhạc sĩ Nguyễn Văn Giệp tận nhà Hát phệ Hà Nội. Anh chơi bạn dạng Danse Macabre với giờ dương cầm phụ họa của nhạc sĩ Nguyễn Văn Hiếu. Tất các bạn hát gần như yên lặng để thưởng thức tiếng bọn tuyệt vời của nhì nhạc sĩ trứ danh duy nhất của đất Thăng Long thời đó. Tôi về công ty xin mẹ tiền mua cây bầy và quyển Mazas, là cuốn sách học tập kéo violon tan vỡ lòng. Tôi học kéo bọn song tuy nhiên với học vẽ sống trường Cao Đẳng thẩm mỹ Đông Dương. Bởi mê học tập nhạc đề nghị tôi thân quen với chũm nhạc sĩ Đỗ nắm Phiệt. Sau mấy năm học thấy không có tiến bộ, tôi vứt đàn, siêng về vẽ…

Còn một trở xấu hổ to to nữa là người họa sĩ chỉ vẽ tấm tranh duy nhất, nếu phân phối đi, người họa sĩ không liệu có còn gì khác ngoài tấm ảnh chụp giữ làm kỷ niệm. Vì nhận thấy cái cố “yếu” của hội họa, vả lại, cuộc sống thường ngày trong chiến tranh có khá nhiều sự việc tác động mạnh và sâu đậm trong tâm địa cảm nhưng mà hội họa bất lực, bắt buộc nói bằng màu sắc được. Vì chưng đó, tôi yêu cầu nhờ cho tới văn chương cũng giống như thi ca để tỏ bày lập trường, cùng thái độ sống trước tập thể, trước xóm hội.

Biết từng nào đổ vỡ, bể dâu do chiến tranh gây ra. Biết bao nhiêu tuổi trẻ đã phát xuất và cũng đều có bao nhiêu vòng khăn tang vẫn quấn ngang đầu, từng nào tiếng khóc than đồ gia dụng vã, với hai tay bé bé dại xanh xao của tín đồ góa phụ, ôm siết lấy chiếc cỗ ván phủ lá quốc kỳ cùng với vòng hoa cườm có hàng chữ “Tổ Quốc Ghi Ơn”, tuy thế tôi được biết, trong chiếc quan tài đó chỉ tất cả chiếc bọc nylon ôm gọn gàng thây người đồng chí đã nát bấy vị pháo địch, chỉ với lại một đụn thịt xương bầy nhầy với mẫu thẻ bài xích lẫn lộn trong vũng tụ máu đặc bởi vì được đựng kỹ vào ô kéo của căn phòng chứa xác rất lạnh. Ngay bên cạnh đó, một đứa bé dại chừng bố tuổi nhỏ xíu ốm đứng nhìn ngơ ngác!

Còn biết bao nhiêu cuộc tình rã tác như những chiếc bong nhẵn thổi bởi bọt xà bông. Đại lộ kinh hoàng còn đó. Xác những cái xe tăng của Trung Cộng, của Liên Xô, của Mỹ còn ở rải rác rến dọc theo đường số 1 tựa như các con thú vật thời chi phí sử với còn nhiều, các nữa các dấu ấn của chiến tranh rất cần được nói ra, tuy vậy hội họa quả tình bất lực trước sự việc này. Chỉ bao gồm văn chương new đủ sức khai thác những oan qua đời chìm ở đáy sâu trung ương cảm.<1>

VĂN HỌC:

Những tác phẩm Đã Xuất bản Tại Miền Nam trước 1975

Những Viên Sỏi, tập truyện, Nam bỏ ra Tùng Thư, 1962Yêu với Thù, tập truyện, Phạm quang quẻ Khai, 1970Mười Khuôn khía cạnh Văn Nghệ, nhận định văn học, Nam chi Tùng Thư 1970.Phạm Duy Còn Đó Nỗi Buồn, văn sử học, 1971Cho Cuộc Đời, thơ, Khai Phóng, 1971Mười Khuôn Mặt nghệ thuật Hôm Nay, đánh giá và nhận định văn học, Lá Bối, 1972, Xuân Thu tái bản tại Hoa Kỳ, 1991Bao Giờ, tập truyện, Gìn vàng Giữ Ngọc xuất bản, 1972Ý Nghĩ, tạp văn, Khai Phóng, 1974.

***


Những cống phẩm Tạ Tỵ đã Xuất bản Tại miền nam bộ trước 1975, bên trên từ trái, phần nhiều viên sỏi, tập truyện, Nam bỏ ra Tùng Thư, 1962. Phạm Duy Còn Đó Nỗi Buồn, văn sử học, 1971. Mười Khuôn Mặt nghệ thuật Hôm Nay, nhận định văn học, Lá Bối, 1972. Bao Giờ, tập truyện, Gìn tiến thưởng Giữ Ngọc xuất phiên bản 1972. Riêng cửa nhà Mười Khuôn khía cạnh Văn Nghệ, vì Nam chi Tùng Thư xuất bạn dạng năm 1970 ở sử dụng Gòn, đã có được nhà xuất bản Hội bên Văn nước ta tái phiên bản tại thủ đô năm 1996, nhưng mà họ sẽ tuỳ một thể biên tập, cắt vứt khuôn mặt âm nhạc Mai Thảo ra khỏi cuốn sách, thay vào Trịnh Công Sơn, mà không còn có phép của Tạ Tỵ.

Những sản phẩm Xuất phiên bản Tại Hoa Kỳ

Đáy Địa Ngục, hồi cam kết cải tạo, các đại lý Thằng Mõ, 1985Những Khuôn Mặt văn nghệ Đã Đi Qua Đời Tôi, hồi ký, Thằng Mõ, 1990Xóm công ty Tôi, tập truyện viết trong những ngày tháng lưu giữ vong khu vực đất khách, Nxb Xuân Thu, 1992Mây Bay, thi phẩm, miền nam xuất bản, 1996

**


Thơ Tạ Tỵ

Thương về năm cửa ngõ Ô xưa

Tôi đứng vị trí này vỹ tuyếnThương về năm cửa ngõ Ô xưaQuan Chưởng đêm tàn dẫn lốiĐê cao hun hút chợ DừaCầu Rền mưa dầm lầy lộiGió về đang buốt lòng chưa?Yên Phụ song bờ sóng vỗNhị Hà lấp lánh lung linh sao thưaCầu Giấy con đường hoa phượng vĩNhớ nhung biết mấy mang lại vừa...Cửa Ô ơi, cửa ÔNăm ngả con đường đất nướcTrôi trường đoản cú vạn nẻo sông hồNắng mưa 4 phương đổ vào lòng Hà NộiGục đầu nhớ tiếng võng đưa!...Có biết chăng ai, mái tóc bềnh bồng chảy xuôi ý đẹpCó lưu giữ chăng ai, lệ làm sao ướt đẫm tình ngườiTê tái giờ cườiTừng cánh hoa đời khép lạiThương về năm cửa ngõ Ô xưa!

Vào đầu năm mới 1981, Tạ Tỵ được tha về cùng với tấm thân tàn ma dại, tóc bạc răng long. Và khu vực chương cuối cuốn hồi ký Những Khuôn Mặt văn nghệ Đi Qua Đời Tôi, xuất phiên bản tại Hoa Kỳ (1990), Tạ Tỵ viết: “Trước khi đi tù cải tạo tôi cân nặng được 62 kg, khi ra tù chỉ từ đúng 35 kg. Tôi bé như bộ xương biết đi. Răng rụng gần hết, còn vài loại kể như vô dụng trong vấn đề ăn uống. Trong tờ “Giấy Ra Trại”, cộng sản ghi lý do: “Quá già yếu, không còn đủ mức độ lao động”! bọn họ tha và tin rằng, núm nào tôi cũng chết, hoàn toàn có thể trên đường về, và có thể gặp mặt vợ nhỏ rồi xuống khu đất !” Nhưng rồi Tạ Tỵ vẫn sống sót. <1>

Tạ Tỵ là đồng bọn thiết với Lê Ngộ Châu từ bỏ hồi báo Bách Khoa, nên hai người vẫn gặp gỡ nhau luôn. “Khi mới được tha về, Lê Ngộ Châu bảo tôi phải đi chụp vội tấm hình ảnh làm kỷ niệm, kẻo sau này, nhờ bồi bổ cậu khác đi làm sao đạt được cái hình hài này? Tôi nghe lời, hôm sau đến tiệm hình chụp một tấm. Mấy bữa sau, khi chú ý mình qua tấm ảnh, chính tôi cũng không nhận ra! Sao tiều tụy do vậy được? anh chị Châu làm bữa cơm thịnh soạn mời tôi, hotline là dở cơm “Mừng người Về tự Cõi Chết.” <1>

ĐÁY ĐỊA NGỤC: HỒI KÝ VIẾT TRÊN ĐẢO

Cuốn “Đáy Địa Ngục” được thực hiện trong yếu tố hoàn cảnh vô thuộc phức tạp, trong số những tiếng ồn ào, sinh động của một trại Tỵ nạn trên vùng khu đất Mã Lai… khoảng thời gian, từ ngày Cộng sản chiếm miền Nam, tính cho hôm nay, new gần 8 năm. Quả thực không lâu so với cuộc luân hành miên viễn của thời gian, nhưng lại đích thực, đó là 1 chuỗi đau thương đan kết bằng máu và nước đôi mắt của mỗi con người việt nam đã và đang sống và làm việc trong một bối cảnh vô thuộc khốn khổ trực diện với một chính sách mình không ưa thích, không muốn phục vụ, vẫn yêu cầu làm như sức nóng tình, thành khẩn!

Tôi đã làm qua 8 trại tập trung Cải Tạo, từ phái mạnh ra Bắc. Tôi đã sống và đã tận mắt chứng kiến bao nhiêu trạng thái bi thương…

… “Nhưng trang sử đang lật. Vật gì qua, bắt buộc qua. Nó là bài học vô cùng quý giá, miễn rằng bài học này đừng lúc nào ôn / lặp lại trong ngày mai.” <1>

Tạ Tỵ vẫn đặt chân tới nước mỹ với tập bản thảo hồi ký kết Đáy Địa Ngục vừa được viết xong.


RA MẮT TUYỂN TẬP VĂN – THƠ – HOẠ TẠ TỴ 2001

Trong khoảng thời hạn 21 năm sinh sống tại California Hoa Kỳ, lúc thì San Diego, khi tp Garden Grove, Tạ Tỵ tiếp tục sáng tác vẽ cùng viết; ông hoàn toàn được một số trong những tranh với phong thái trừu tượng và một số trong những tác phẩm viết với xuất bạn dạng ở hải ngoại.

Tuyển Tập Văn – Thơ – Hoạ của Tạ Tỵ là cuốn sách sau cuối được xuất bản và ra mắt tại Hoa Kỳ. Sách có bốn tập truyện: Những Viên Sỏi, Yêu cùng Thù, Bao Giờ, xóm Cũ, và một tập thơ Mây Bay, quan trọng đặc biệt có 12 phụ bạn dạng màu: bao gồm 6 bức ảnh Sơn Dầu Trừu Tượng, tất cả được vẽ trên Hoa Kỳ với 6 ký hoạ Bột color / Gouache những Khuôn Mặt âm nhạc Sĩ.